Serê Malî û Malbaredayene

Serê Malî û Malbaredayene

Zimistan, Kirmancîye de çîyêde bîn bî. Ko û banîyî, mirdîya xo bi vare têrapîşte bîyî. To vatê qey, dinya çiftexaseyo di metro girewto pira. Malî dangayanê dorikinan de, dewarî ariganê axûran de alef werdêne. Sîvîg û lojinan de bîyêne gûvegûva vayê serdinî. Pûkî, ra û dirbî bi tozike girewtêne de. Embîryan (cîran) nêrestêne embîryanî. Ma domanan, virare fîştêne bi soba ra…

Vara some, bi tanîya tîjîya wisarî hêdî hêdî vileşîyêne ro, belekeyî kewtêne bi herdo derwêş. „Her vaş koka xo ser ro royîno“ vajîno ya; şopêna royîyişê merg û çîmenan, rabîyişê gul û sosinan, rovişkîyişê tolebiskanê dar û beran, peyserameyişê teyranê koçeran, cancikewtişê mêş û milawinan, xuşexuşa awa dere û derxuleyan… nîşanên destpêkê demsereya wisarî bîyî.

Dewan de, hurêndîya bêserûberîye de, şunikêde rêkûpêke ronîşte bîye. Girewtişê şiwane û gawanan, şîyişê wareyî, roja zîyare, xêretê yewbînîkerdişî… bi destê rîsipîyan bî. Vatena înan dide nêbîyêne…

Dewijan, roja destpêkerdişê zayişê malî de, seba ke tewa bi mal û selxî mebo, duayî kerdêne, loqmeyî kerdêne vila. Kirmancan, na dem ra „Serê Malî“ vatêne.

Hêbro ke bîyêne germ, hêbro ko û banîyî bi rengan û keweyîye xemelîyêne. Seba ke çolan de, mirdîya xo çere est o, êndî roja „Malbaredayene/Malbêrîyedayene” amêne dîyarkerdene. Na roje, her sere fênda rewşana (îdî) Malbaredayene amêne fîrazkerdene. Roja Malbaredayene, cilûbergên rengarengî cêrîyêne pira. Kebanîyan, seba ke şit nezerî mebo, helbikên bêrîye bi bêj bêj morekanê nezerî tîtiknêne. Mî û beranî bi gulikanê renginan xemelnîyêne, zingilî kerîyêne vile de. Cinîyan hetê ra danîyên şitî kerdêne vila, hetê ra kî dua û negayî pilnêne… Mal, êndî hetê bêrîwanan ra edi bêrîye/bare de amêne ditene, û heylor heylora înan bîye..

O kî demê bî. Xwezila bi ê rojan!

Çeko KOCADAG

Şahîya Kulturê Kirmancan